Δημοσιεύθηκε στην ψυχολογία,Λογοτεχνία,Σκέψεις

Δεν αρκεί μόνο η αγάπη

Δεν αρκεί να υπάρχει το λουλούδι. Πρέπει να φροντίζει κανείς να μην το πνίγουν τα αγριόχορτα που φυτρώνουν γύρω γύρω.

Έτσι και η Αγάπη.
Δεν αρκεί απλά να αγαπάς.
Πρέπει να φροντίζεις να ξεριζώνεις συνεχώς τις κακές σου συμπεριφορές.

Πολλοί, όντως αγαπούν, αλλά τα «αγριόχορτά» τους, οι κακές τους συμπεριφορές, πνίγουν τους αγαπημένους…

Ελευθεριάδης Γ. Ελευθέριος, Ψυχολόγος M.Sc.

Δημοσιεύθηκε στην Θρησκευτικά,Σκέψεις

Το πιο εύκολο πράγμα…

Το παρακάτω κείμενο δίνεται για προβληματισμό και σκέψη με αφορμή το σημερινό μάθημα των Θρησκευτικών στο οποίο μάθαμε ότι ο Χριστός, αυτά που ζητούσε από τους ανθρώπους να κάνουν, τα έκανε πρώτα εκείνος. Νήστεψε για σαράντα ημέρες στην έρημο χωρίς να φάει και να πιει τίποτα, διδάσκοντάς μας τον δρόμο της άσκησης μέσα από τη νηστεία. Όταν βρισκόταν στον σταυρό, συγχώρεσε αυτούς που τον σταύρωσαν, διδάσκοντάς μας τη συγχώρηση. Έπλυνε τα πόδια των μαθητών του για να διδάξει την ταπείνωση.

Το πιο εύκολο πράγμα, είναι να είσαι ο Ιούδας. Λες πως είσαι φίλος, μα όταν βρεις την ευκαιρία, δε διστάζεις για τριάκοντα αργύρια, με ένα φιλί τους ανθρώπους σου να τους προδώσεις.
Το πιο εύκολο πράγμα, είναι να είσαι ο Πιλάτος. Κάθε φορά που τα πράγματα ζορίζουν, εσύ ‘’νίπτεις τας χείρας σου’’. Δεν παίρνεις την ευθύνη ούτε για τις πράξεις σου, ούτε για τη ζωή σου.
Το πιο εύκολο πράγμα, είναι να είσαι και εσύ ένας από τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους. Για τον κόσμο όλο, τίμιος, δίκαιος, καθαρός, μέσα σου όμως, να κρύβεις, μίσος, οργή, ζήλεια, υπερηφάνεια, ασπλαχνία.
Το πιο εύκολο πράγμα είναι να είσαι ο όχλος. Χάβρα Ιουδαίων. Να μην έχεις βούληση. Να μην παίρνεις καμία ευθύνη. Να μην βάζεις το μυαλό σου να σκεφτεί. Απλά να ακολουθείς. Σαν πρόβατο. Και ‘’άρον άρον’’ να ζητάς να σταυρωθεί, αυτός που μέχρι χθες επευφημούσες.
Το πιο εύκολο πράγμα είναι να είσαι ο Βαραββάς. Να χτίζεις τη δική σου ελευθερία, τη δική σου ζωή, εις βάρος κάποιου άλλου.
Το πιο εύκολο πράγμα, είναι να είσαι ο ληστής στα αριστερά. Και ακόμα και εκεί, στην έσχατη στιγμή σου, να μην λες ένα ‘’ήμαρτον’’, αλλά να βρίζεις, να φωνάζεις, να κατηγορείς και να χλευάζεις άλλους για τα δικά σου λάθη.
Το δύσκολο, είναι να είσαι ο Χριστός. Να σταυρώνεσαι καθημερινά για χάρη όσων αγαπάς και παρόλα αυτά να ψιθυρίζεις πάνω από το σταυρό ‘’ Πάτερ, άφες αυτοίς, ου γάρ οίδασι τί ποιούσι’’…

proskynitis
Δημοσιεύθηκε στην ψυχολογία,Ανάπτυξη παιδιών

Οι αρνητικές συνέπειες της ενοχής στην ψυχοσύνθεση των παιδιών

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν νιώσει ενοχή και γνωρίζουν ότι δεν είναι κάτι ευχάριστο. Η ενοχή είναι ένα από τα πιο δυνατά συναισθήματα και συνδέεται άμεσα με τη συνείδηση μας. Μπορεί να κατευθύνει τη συμπεριφορά μας, να επηρεάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τον κόσμο γύρω μας. Σύμφωνα με τον ορισμό της, η ενοχή δημιουργείται όταν έχουμε πράξει κάτι λάθος. Καμιά φορά όμως μπορεί να αισθανόμαστε ένοχοι ακόμα και αν δεν έχουμε διαπράξει κάποια παράβαση – αυτού του είδους η ενοχή κατευθύνεται από ψυχολογικά αίτια, έχει ψυχολογικό αντίκτυπο στο μυαλό του ατόμου και σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί εσκεμμένα από τρίτους.

Photo by Caleb Oquendo on Pexels.com

Για ποιους λόγους όμως θα επιλέγαμε να δημιουργήσουμε ενοχή σε κάποιον και ιδιαίτερα σε ένα παιδί; H ενοχή είναι αναμφισβήτητα ένα ισχυρό συναίσθημα και αρκετά συχνά μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πίεσης ή χειραγώγησης, ακόμα και ως εργαλείο ανατροφής στην περίπτωση των παιδιών.

Οι γονείς που προκαλούν ενοχή στα παιδιά προσπαθούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά του παιδιού με ψυχολογικά μέσα και όχι από την άμεση ρύθμιση και θέσπιση ορίων. Ουσιαστικά κάνουν χρήση της ενοχής για να νιώσει το παιδί άσχημα πιστεύοντας ότι είναι ο καλύτερος τρόπος για να ελέγξουν την συμπεριφορά του. Για παράδειγμα, ο γονιός μπορεί να υπενθυμίζει στο παιδί πόσες προσπάθειες και θυσίες κάνει για αυτό ή να δείχνει πόσο ντροπιασμένο τον κάνει να νιώθει η συμπεριφορά του παιδιού. Τις περισσότερες φορές αυτού του είδους η χειραγώγηση και ο τρόπος διαπαιδαγώγησης χρησιμοποιείται από τους γονείς που νιώθουν εξαντλημένοι και αδύναμοι από την προσπάθεια θέσπισης ορίων.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις της ενοχής στα παιδιά;

Σίγουρα οι γονείς που χρησιμοποιούν την ενοχή ως μέσο ελέγχου, δεν έχουν αρνητικές προθέσεις και σε καμία περίπτωση δεν θα ήθελαν να προκαλέσουν συναισθηματική βλάβη στο παιδί τους. Η ενοχή όμως έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί τόσο εσωτερικά προβλήματα στη ψυχοσύνθεση των παιδιών, όσο και κοινωνικά προβλήματα που συνοδεύουν το παιδί στην ενήλικη ζωή.

Όποια και αν είναι η πρόθεση των γονιών ή των ενηλίκων που ενισχύουν το αίσθημα της ενοχής στα παιδιά, μόνο αρνητικές επιπτώσεις μπορούν να επιτύχουν. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η ενοχή στα παιδιά συνδέεται με κρίσεις πανικού, εσωστρέφεια, διαταραχές ύπνου όπως αϋπνία, ντροπή, έλλειψη πρωτοβουλίας και απώλεια της αυτοεκτίμησης.

Σε οποιαδήποτε ηλικιακή ομάδα παιδιών, όταν χρησιμοποιείται η ενοχή ως μέθοδος ελέγχου για να ενεργούν και να συμπεριφέρονται όπως θα θέλαμε, ή για να αισθανθούν άσχημα για κάτι που έχουν ήδη κάνει, αυτό που ουσιαστικά κάνουμε είναι να δημιουργούμε ένα υποσυνείδητο άγχος στα παιδιά που κατακλύζει τη σκέψη τους. Παρόλο που η χρήση της ενοχής μπορεί να έχει ένα προσωρινό γρήγορο αποτέλεσμα σε μια συμπεριφορά του παιδιού που ίσως δεν είναι αποδεκτή, το παιδί θα εσωτερικεύσει την ενοχή και γρήγορα θα τη μετατρέψει σε άγχος.

Photo by Daria Obymaha on Pexels.com

Σκεφτείτε για λίγο το εξής απλό παράδειγμα του “σε κάνω να αισθανθείς άσχημα για να πάρω αυτό που θέλω”. Μια μαμά παρακαλάει το τρίχρονο κοριτσάκι της για να της δώσει ένα φιλάκι. Αλλά το κοριτσάκι είναι απασχολημένο και δεν της δίνει σημασία. Τότε η μαμά προσποιείται ότι κλαίει έτσι ώστε να κάνει το παιδί να αισθανθεί άσχημα και να πάρει το φιλάκι που τόσο λαχταράει. Αυτό που μπορεί να μοιάζει αθώο και ακίνδυνο στη μαμά, στο παιδί γεννάει κάτι τελείως διαφορετικό. Το κοριτσάκι δημιουργεί μια υψηλή αίσθηση άγχους στο μυαλό του και ταυτόχρονα αυτό που μαθαίνει είναι ότι δεν έχει άλλη επιλογή όταν κάποιος επιζητά την προσοχή της κατά αυτόν τον τρόπο. Προκειμένου να αποφύγει να κάνει κάποιον να αισθανθεί άσχημα, μαθαίνει να ενδίδει σε τέτοιου είδους ψυχολογικές πιέσεις – μια συμπεριφορά που μπορεί να υιοθετηθεί και στη μετέπειτα ζωή της.

Η ανατροφή των παιδιών είναι σίγουρα μεγάλη πρόκληση για τους γονείς. Αυτό που θα πρέπει να θυμούνται και να κατανοούν οι γονείς είναι ότι αυτά που λένε και κάνουν, επηρεάζουν τα παιδιά όχι μόνο στο τώρα, αλλά και σε όλη τη μετέπειτα ενήλικη ζωή τους. Η διαπαιδαγώγηση και η ανατροφή των παιδιών, δεν αφορά μόνο τη διασφάλιση της σωστής διατροφής, της ασφάλειας και της σωστής συμπεριφοράς του παιδιού. Αφορά και τη φροντίδα των συναισθημάτων του. Οι γονείς σε όλη την προσπάθεια που κάνουν για να μεγαλώσουν ένα υγιές παιδί, θα πρέπει να φροντίζουν και να εγγυώνται τη συναισθηματική του ισορροπία.

Photo by Vlada Karpovich on Pexels.com

Αντί επομένως οι γονείς να χρησιμοποιούν την ενοχή ως εργαλείο ελέγχου, θα πρέπει να προσπαθήσουν με επιμονή και υπομονή να θέσουν όρια στη συμπεριφορά των παιδιών. Τα όρια, όσο περίεργο και αν ακούγεται, τα παιδιά τα επιζητούν και τα έχουν ανάγκη. Είναι ο μόνος τρόπος για να αποκτήσουν το αίσθημα της ασφάλειας και του σωστού προσανατολισμού χωρίς να διαταράσσεται η ψυχική τους ισορροπία.

Αρθογράφος: Ελένη Σίγκου για Parentshelp.gr

Δημοσιεύθηκε στην ψυχολογία,Εργαστήρια δεξιοτήτων,εικαστικά,ελεύθερος χρόνος

Χρώματα και συναισθήματα

Στο 3ο εργαστήριο με τίτλο «Χρώματα και συναισθήματα» οι δεξιότητες που καλλιεργήθηκαν ήταν οι:

  • Δεξιότητες μάθησης του 21ου αιώνα (Επικοινωνία, συνεργασία)
  • Δεξιότητες της κοινωνικής ζωής (Ενσυναίσθηση και ευαισθησία)

Οι στόχοι προς επίτευξη ήταν οι παρακάτω:

  • Να συσχετίσουν τα συναισθήματα  με  τα χρώματα.
  • Να αναγνωρίσουν τη συμβολική δήλωση των χρωμάτων μέσα από τους προσωπικούς συνειρμούς και τις πολιτισμικές παραδόσεις.
  • Να αναγνωρίσουν τις οπτικές μορφές στο έργο του καλλιτέχνη.
  • Να εκτιμήσουν και να αξιολογήσουν την καλλιτεχνική κληρονομιά.
  • Να εκφράσουν τα συναισθήματα που προκύπτουν από την παρατήρηση των έργων.
  • Να αναπτύξουν την ενσυναισθητική προσέγγιση (π.χ. Βλέπουμε ένα χρώμα, εκφράζουμε τι μας προκαλεί).

Στην έναρξη του εργαστηρίου τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με τα χρώματα και το συμβολικό χαρακτήρα τους αναφορικά με τα συναισθήματα. Μέσα από καθοδηγούμενη συζήτηση εκμαιεύτηκαν από τα παιδιά πληροφορίες σχετικά με το πώς ένα χρώμα μπορεί να συσχετισθεί με ένα ή περισσότερα συναισθήματα. Χρησιμοποιήθηκαν πληροφορίες από το άρθρο: Η ψυχολογία του χρώματος: Πώς τα χρώματα επηρεάζουν τα συναισθήματά μας

Είπαμε λοιπόν πως όπως τα χρώματα έχουν αποχρώσεις και διαβαθμίζονται από το πολύ απαλό και σιγά σιγά καταλήγουν σε πιο σκούρο, έτσι και τα συναισθήματα έχουν αποχρώσεις…..

  • Πράσινο : Νέα αρχή, αφθονία, φύση
  • Κόκκινο : Πάθος, αγάπη, θυμός
  • Κίτρινο : Χαρά, ελπίδα, απάτη
  • Μπλε : Ηρεμία, υπευθυνότητα, θλίψη
  • Πορτοκαλί : Ενέργεια, χαρά, ζωτικότητα
  • Μοβ : Δημιουργικότητα, πολυτέλεια, πλούτος
  • Μαύρο : Μυστήριο, κομψότητα, εκφράζει φόβο, κατάθλιψη, ψυχρότητα
  • Γκρι : Κακοκεφιά, συντηρητικό
  • Καφέ : Φύση, αξιοπιστία
  • Λευκό : Απλότητα, καθαρότητα, αρετή 
  • Μπεζ : Συντηρητικό, βαρετό
  • Κρεμ : Ηρεμιστικό, κομψό, καθαρό
  • Ρόζ :  Bοηθά στην έκφραση & στην εξισορρόπηση των συναισθημάτων 

Ο επόμενος τροχός σχεδιάστηκε από τον @Ioannis Koulanis, και αποτελεί μέρος συγγράμματος από τα σεμινάρια «Επιστροφή στο κέντρο» . Πληροφορίες εδώ https://www.miracleseeker.com/nvcgr

Πατήστε εδώ για να κάνετε μία διαδραστική άσκηση!!

Στη συνέχεια, μεταφέρθηκε το ενδιαφέρον των παιδιών στην τέχνη. Μελετήσαμε για το πώς τα χρώματα εκφράζουν τα συναισθήματα των δημιουργών και συζητήσαμε τα συναισθήματα που δημιουργούνται στους θεατές. Μέσα από τα έργα διαφόρων καλλιτεχνών, τα παιδιά συμμετείχαν σε μια συζήτηση (καθοδηγούμενη από την εκπαιδευτικό) σχετικά με τον τρόπο που χρησιμοποιούνται τα χρώματα. Αναγνώρισαν και ονομάτισαν στοιχεία τα οποία έχουν διδαχθεί αλλά και εκφράζουν τις εντυπώσεις και τα συναισθήματα που τους προκαλούν.

Τα παιδιά αντιλήφθηκαν το συμβολικό χαρακτήρα των χρωμάτων και καταλήξαμε τη συζήτηση μέσα από διάφορα παραδείγματα οπτικής επικοινωνίας. Συγκεκριμένα, υλοποιήσαμε το διδακτικό σενάριο «Όταν οι Πίνακες εκφράζουν Συναισθήματα» το οποίο  εστιάζει στα συναισθήματα που μεταχειρίζεται, διαχειρίζεται και αποτυπώνει η  Τέχνη της Ζωγραφικής, καθώς οι τέχνες προσελκύουν το ενδιαφέρον των παιδιών και η συμμετοχή τους σε δημιουργικές δραστηριότητες, με την κατάλληλη παιδαγωγική αξιοποίηση μπορεί να συμβάλλει τόσο στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους, όσο και στην υποστήριξη της μαθησιακής τους προσπάθειας. Έτσι, ασχοληθήκαμε με τις παρακάτω δραστηριότητες:

Γίνομαι ο ήρωας του πίνακα

Αξιοποίηση έργων τέχνης ζωγράφων με μικρές ομάδες παιδιών και προσπάθεια να  αναγνωρίσουν, να κατανοήσουν  και να διαχειριστούν τα συναισθήματά των ηρώων, στους πίνακες ζωγραφικής που παρουσιάζονται. Τα παιδιά θα βιώσουν την ενσυναίσθηση μέσα από την παρατήρηση έργων τέχνης καλλιεργώντας τη στοχαστική τους ικανότητα.

Παίζω με τα συναισθήματα

Η δράση στο σύνολό της αναπτύσσεται  με βάση τον άξονα παρατήρηση-χειρισμός-παραγωγή. Αρχικά, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με τα έργα τέχνης, τα παρατηρούν και εκφράζονται προφορικά εξωτερικεύοντας τις σκέψεις  τους σχετικά με αυτά. 

Το παρακάτω παιχνίδι «Που είναι ο πίνακας» είναι παραλλαγή του » Μάντεψε ποιος» και στο επόμενο παιχνίδι «Ψάχνω τον πίνακά μου» απομονώνονται τα πρόσωπα που εκφράζουν τα συναισθήματα και τα παιδιά καλούνται να αναγνωρίσουν τη λέξη που αποδίδει το συναίσθημα και να αντιστοιχήσουν το πρόσωπο με τον σωστό πίνακα

Μαθαίνω μέσα από τα συναισθήματα

Η συγκεκριμένη φάση αναπτύχθηκε κι αυτή πάνω στον άξονα παρατήρηση-χειρισμός-παραγωγή και στην πεποίθηση, ότι η επαφή με τα έργα και τους καλλιτέχνες, ανατροφοδοτεί την έμφυτη περιέργεια και εξερευνητική στάση των παιδιών.

Εστιάζει στην παρατήρηση έργων τέχνης και ενθαρρύνει με παιχνιώδη τρόπο, την ανάπτυξη δημιουργικής σκέψης και στοχαστικής ικανότητας ( Τέχνες), έτσι  ώστε  τα παιδιά  να χρησιμοποιήσουν  τα συναισθήματά τους και να αξιοποιήσουν, μέσα από την αλληλεπίδραση,  τις προϋπάρχουσες γνώσεις και εμπειρίες τους για να δημιουργήσουν ιστορίες.

Τέλος, παίξαμε το «Επιτραπέζιο Παιχνίδι Συναισθημάτων» όπου ο παίκτης σηκώνει την πρώτη κάρτα της στοίβας και κινεί τη μάρκα του στην πρώτη εικόνα που δείχνει η κάρτα του. Έπειτα συνεχίζει ο επόμενος παίκτης. Αν κάποιος παίκτης φτάσει στα βέλη, θα πρέπει να ακολουθήσει το βέλος. Αν η κάρτα που θα πετύχει ο παίκτης είναι «Καρδιά», ο παίκτης πρέπει να πάει στην κοντινότερη «Καρδιά». Αν η καρδιά βρίσκεται πίσω σε σχέση με τη θέση του παίκτη, ο παίκτης απαντά στην ερώτηση. Όταν ο παίκτης έχει 10 κάρτες, για να κερδίσει πρέπει να τραβήξει μια κάρτα που να δείχνει «Φοβισμένα».

Αν θέλετε μπορείτε να κατεβάσετε το παιχνίδι στον υπολογιστή σας πατώντας στο παρακάτω αρχείο!

Δημοσιεύθηκε στην ψυχολογία,Ανάπτυξη παιδιών,εικαστικά

Αξιολόγηση παιδικού ιχνογραφήματος

Γιατί τα παιδιά ζωγραφίζουν;

Τα παιδιά ζωγραφίζουν µέσω της µνήµης, της φαντασίας και της πραγµατικότητας. Τα σχέδια από µνήµης βασίζονται σε ό,τι θυµούνται τα παιδιά. Πολλά παιδιά δυσκολεύονται να ζωγραφίσουν κάτι, κάνοντας χρήση µόνο της φαντασίας τους. Μπορεί να χρειάζονται ένα σχέδιο που απαιτεί συµπλήρωση ή ολοκλήρωση. Το αν και κατά πόσο ένα παιδί χρησιµοποιεί τη φαντασία του στη ζωγραφική επηρεάζεται και από αναπτυξιακούς παράγοντες. Για παράδειγµα, τα µικρά παιδιά ασχολούνται λιγότερο µε την ακριβή απόδοση και περισσότερο µε το τι φαντάζονται. Φυσικά τα παιδιά οποιασδήποτε ηλικίας (συνήθως όχι της προσχολικής ηλικίας) ζωγραφίζουν και τα αντικείµενα που βρίσκονται γύρω τους.

Photo by cottonbro on Pexels.com

Tρόποι µε τους οποίους τα παιδιά χρησιμοποιούν το υλικό που έχουν στη διάθεσή τους, κατά την Κramer (1971):

1. Προκαταρκτικές ενέργειες: µουντζούρες, ορνιθοσκαλίσµατα, και εξερεύνηση µε την αφή. Αυτή η δράση αποτελεί µια θετική και εγω-συντονική εµπειρία.

2. Χαώδης έκφραση: άδειασµα των χρωµάτων, πιτσιλίσµατα, καταστροφική συµπεριφορά που οδηγεί σε απώλεια ελέγχου

3. Η ζωγραφική στην υπηρεσία της άµυνας: στερεοτυπική επανάληψη, αντιγραφή, ξεπατίκωµα.

4. Εικονογραφήματα.

5. Μορφοποιημένη έκφραση ή εικαστικό έργο: παραγωγή συμβόλων που εξυπηρετούν την αυτό-έκφραση και την επικοινωνία.

Τα στάδια της καλλιτεχνικής ανάπτυξης

1. Στάδιο µουντζουρώµατος (2-4). Η ζωγραφιά σε αυτό το στάδιο χαρακτηρίζεται από έλλειψη οργάνωσης, ευθείες και κυκλικές γραµµές. Στην ηλικία των 4 ετών το παιδί αρχίζει να τα κατονοµάζει.

2. Προσχηµατικό στάδιο (4-7). Η ζωγραφιά χαρακτηρίζεται από παραστατικά σύµβολα, ειδικά υποτυπώδεις ανθρώπινες µορφές.

3. Σχηµατικό στάδιο (7-9). Σε αυτό το στάδιο παρατηρείται η ανάπτυξη των παραστατικών συµβόλων, η σύνθεση, το χρώµα για συγκεκριµένα αντικείµενα και συγκεκριµένες φόρµες για τους ανθρώπους.

4. Στάδιο αναδυόµενου ρεαλισµού (9-11). Σε αυτό το στάδιο είναι καλύτερη η αποτύπωση της προοπτικής και των χρωµάτων στη φύση, ενώ αυξάνεται η ακαµψία στην εικαστική έκφραση.

5. Στάδιο του ψευτο-ρεαλισµού (11-13). Παρατηρείται ενίσχυση της επίγνωσης των ανθρώπινων µορφών και του περιβάλλοντος. Τελειοποίηση της καρικατούρας.

6. Περίοδος των αποφάσεων (εφηβεία). Παρατηρείται σύνθετη έκφραση και πολλά παιδιά µπορεί να µην φτάσουν ποτέ σε αυτό το στάδιο.

Photo by Anastasia Shuraeva on Pexels.com

Γενικά στοιχεία αξιολόγησης των σχεδίων στα παιδιά

Πολύ έντονο και επαναλαµβανόµενο σβήσιµο

1. Ανασφάλεια.

2. Πιθανόν άγχος.

3. Πιθανόν αποτέλεσμα χρόνιας ασθένειας.

Θέση ζωγραφιάς

Στο κέντρο

1. Φυσιολογικό και ασφαλές άτοµο.

2. Ανασφάλεια και ακαµψία όταν βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο, ιδιαίτερα στις διαπροσωπικές σχέσεις.

3. Τάση για επικέντρωση στον εαυτό.

4. Τάση για συναισθηµατική συµπεριφορά.

Στη δεξιά πλευρά της σελίδας

1. Σχετικά σταθερή και ελεγχόµενη συµπεριφορά.

2. Πιθανές τάσεις διανοητικοποίησης που πιθανόν αναστέλλουν τη συναισθηµατική έκφραση.

Στην αριστερή πλευρά

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αφορούν στα παιδιά.

Ψηλά στη σελίδα

Πιθανόν υψηλά επίπεδα τάσης επίτευξης.

Χαµηλά στη σελίδα

1. Συναισθήµατα ανασφάλειας και ανεπάρκειας.

2. Πιθανή νεύρωση.

Στην πάνω αριστερή γωνία

1. Νοητική καθυστέρηση.

2. Συχνά στα παιδιά χρησιµοποιείται κατά τις πρώτες τάξεις του Δηµοτικού.

Πάνω δεξιά γωνία

Δεν υπάρχουν στοιχεία για παιδιά.

Στην άκρη του χαρτιού κάτω ή πάνω (κέντρο)

Πιθανή νοητική υστέρηση.

Πίεση στο χαρτί

Φυσιολογική στα παιδιά και µάλιστα τα αγόρια συνήθως τείνουν να πιέζουν πολύ περισσότερο από τα κορίτσια.

Ασυνήθιστα ελάχιστη πίεση, αχνές γραµµές

1. Χαµηλό επίπεδο ενέργειας.

2. Παλινδρόµηση.

3. Πιθανό ιστορικό στέρησης ή απόρριψης.

Μέγεθος σχεδίου

Ασυνήθιστα µεγάλα σχέδια

Φυσιολογικό και αναµενόµενο από τα παιδιά, εκτός εάν είναι πάνω από εννέα ίντσες σε χαρτί µε µάξιµουµ µέγεθος τις 11. Σε αυτήν την περίπτωση πιθανόν υπάρχει ένα συναισθηµατικό πρόβληµα.

Ασυνήθιστα µικρά σχέδια

1. Άγχος.

2. Τάσεις απόσυρσης, ντροπαλότητας.

3. Φυσιολογικό για τα πολύ µικρά παιδιά, αν και µπορεί να συνδέονται µε δυσκολίες στην ανάγνωση. Εάν η ανθρώπινη φιγούρα είναι µικρότερη σε ύψος από 2 ίντσες, τότε ίσως υπάρχει ένα συναισθηµατικό πρόβληµα.

Υπερβολική σκίαση

Προβλήµατα συναισθηµατικής προσαρµογής, αν και θεωρείται φυσιολογικό στα πολύ µικρά παιδιά.

Λεπτοµέρειες

Οι περίεργες λεπτοµέρειες στα παιδιά υποδηλώνουν αποδιοργάνωση της προσωπικότητας.

Μικρή διαταραχή της συμμετρίας

Συναντάται στα παιδιά που βρίσκονται σε συνθήκες πίεσης και θεωρείται φυσιολογικό, ενώ συναντάται και στα παιδιά µε φτωχή προσαρµογή και φτωχή σχολική επίδοση

Aξιoσηµείωτη διαταραχή της συµµετρίας

Φανερή επιθετικότητα µε πιθανή νευρολογική διαταραχή.

Διαφάνειες (Φτωχή σύνδεση µε την πραγµατικότητα)

Φυσιολογικές για µικρά παιδιά, αν και σε µεγαλύτερα παιδιά υποδηλώνουν ανωριµότητα και προβλήµατα προσαρµογής. Έχουν εµφανιστεί και σε παιδιά µε οργανικά συµπτώµατα.

Photo by Artem Podrez on Pexels.com

Βιβλιογραφία

Burt, C. (1921). MentαZ αnd schoZαstic tests. London: P.S. King & Son. Goodenough, F. (1926). Meαsurement ofinteZZigence by drαwings. New York, Brace & World.

Kellogg, R. (1969). AnαZyzing chίldren’s αrt. Palo Alto: Mayfield. Κρότι, Ε., & Μάνι, Α. (2003). Πώς να ερµηνεύουµε τα παιδικά σχέδια. Η κρυφή γλώσσα των παιδιών. Αθήνα: Καστανιώτης.

Machover, Κ. (1949). PersonαZity projection in the drαwing of the humαn figure. Springfield: C. Thomas.

Malchiodi, C.A. (2001). Κατανοώντας τη ζωγραφική των παιδιών (Επ. Εκδ. Ν. Αναγνωστοπούλου). Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα.

Neale, L.E., Rosal, M.L. (1993). What can art therapists leam [orm the research οη projective drawings techniques [or children: Α review. The αrts in psychotherαpy, 20,37-49.

Oster, Ο., & Gould, Ρ. (1987). Using drαwings in αssessment αnd therαpy. New Υork: Brunner/Mazel.

Steele, Β. (1997). Trauma response kit: short term intervention model.

Grosse Pointe Woods: Institute [or trauma and Loss ίη Children.

Winner, Ε. (1982). Invented worZds: The psychoZogy of the Arts.
Cambridge: Harvard University Press.

Winnicott, D. (1971). Playing αnd reality. New York.

Συγγραφέας: Δρ. Κ. Κουνενού 

Δημοσιεύθηκε στην Ανάπτυξη παιδιών,Υγεία

Η ανάπτυξη του εγκεφάλου μας!

Σύμφωνα με μελέτη που έγινε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο (UCSD) και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό JAMA Neurology, ο εγκέφαλος μεγαλώνει με εκπληκτική ταχύτητα τις πρώτες μέρες της ζωής και μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου έχει το μισό από το τελικό του μέγεθοςΑν, μάλιστα, ένα μωρό έχει γεννηθεί πρόωρα, ο εγκέφαλος μεγαλώνει ακόμα πιο γρήγορα.
Όπως γράφουν οι ερευνητές, έκαναν 211 φορές μαγνητικές τομογραφίες στον εγκέφαλο 87 υγιών νεογέννητων, αρχίζοντας όταν τα μωρά ήταν μόλις 2 ημερών. Στόχος τους ήταν να δημιουργήσουν τον πρώτο άτλαντα της ανάπτυξης του εγκεφάλου αμέσως μετά τη γέννηση.

Tις πρώτες ημέρες της ζωής ο εγκέφαλος μεγαλώνει κατά 1% την ημέραΌπως διαπίστωσαν, τις πρώτες ημέρες της ζωής ο εγκέφαλος μεγαλώνει κατά 1% την ημέρα αλλά ο ρυθμός αυτός προοδευτικά μειώνεται και στο τέλος του πρώτου τριμήνου της ζωής είναι 0,4% την ημέρα.

Συνολικά, κατά τις 90 πρώτες ημέρες της ζωής ο εγκέφαλος αυξάνει το μέγεθός του κατά 64% και από 341 κυβικά εκατοστά γίνεται 558 κυβικά εκατοστά.
Με άλλα λόγια, ενώ ένα μωρό γεννιέται με εγκέφαλο μεγέθους ίσου με το ένα τρίτο που έχει ο εγκέφαλος ενός ενήλικα, μέχρι να γίνει 3 μηνών έχει εγκέφαλο μεγέθους ίσου με το 55% του εγκεφάλου ενός ενήλικα.
Αυτά αφορούν τα μωρά που γεννιούνται στην ώρα τους. 

Τα μωρά που γεννιούνται λίγο πρόωρα (την 38η εβδομάδα της εγκυμοσύνης), έχουν κατά 5% μικρότερο εγκέφαλο, ο οποίος όμως αναπτύσσεται πιο γρήγορα απ’ ό,τι των τελειόμηνων βρεφών. Έτσι, στους 3 μήνες της ζωής υπολείπεται σε μέγεθος μόνο κατά 2% σε σύγκριση με τον εγκέφαλο των τελειόμηνων βρεφών.

Η ανάπτυξη των διαφόρων τμημάτων του εγκεφάλου
Είναι βέβαια γνωστό εδώ και αιώνες ότι οι πρώτες μέρες και μήνες της ζωής ενός ανθρώπου είναι οι πιο δυναμικές για την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Ο άτλαντας των ερευνητών, όμως, είναι ο πρώτος στον οποίο απεικονίζονται οι ραγδαίες αλλαγές που του συμβαίνουν κατ’ αυτή την περίοδο της ζωής, ενώ αποκαλύπτει επίσης με ποιον ρυθμό αναπτύσσονται διάφορα μεμονωμένα τμήματα του εγκεφάλου.

Το ταχύτερα αναπτυσσόμενο τμήμα του είναι η παρεγκεφαλίδα, η οποία βρίσκεται στο πίσω μέρος του κεφαλιού και ρυθμίζει, μεταξύ πολλών άλλων, την κίνηση και την ισορροπία. Σύμφωνα με τη μελέτη, το μέγεθός της υπερδιαπλασιάζεται κατά το πρώτο 3μηνο της ζωής, γεγονός που αντανακλά την πρώιμη ανάπτυξη του κινητικού ελέγχου στα μωρά.
Ο ιππόκαμπος που παίζει ρόλο στη μνήμη, αναπτύσσεται με πιο αργό ρυθμό και το μέγεθός του αυξάνεται κατά 47% κατά το πρώτο 3μηνο της ζωής, γεγονός που υποδηλώνει ότι σε αυτό το στάδιο της ζωής δεν έχουμε ανάγκη τις αναμνήσεις.

Δημοσιεύθηκε στην ψυχολογία,Ανάπτυξη παιδιών,εικαστικά

Dear Alice

Οι παιδικές ζωγραφιές δεν είναι απλά χαριτωμένες απεικονίσεις ή μουτζούρες χωρίς νόημα.

Σύμφωνα με τους ειδικούς κρύβουν πολλά μηνύματα και μέσα από αυτές μπορούμε να λάβουμε πληροφορίες για την νοητική αλλά και την συναισθηματική ανάπτυξη ενός παιδιού.

Photo by Sharon McCutcheon on Pexels.com

Παράλληλα μπορούμε να λάβουμε στοιχεία για την προσωπικότητά του, τα ενδιαφέροντα ή για οτιδήποτε μπορεί να το απασχολεί και αποφεύγει ή δεν μπορεί να το εκφράσει λεκτικά.

Ανεξάρτητα, όμως, από αυτό, όταν ένα παιδί μας δείχνει την ζωγραφιά του, μοιράζεται μαζί μας κάτι πολύ σημαντικό γι’ αυτό.

Μη κάνετε το λάθος και προσπεράσετε αυτή τη στιγμή λόγω των τρελών ρυθμών της ημέρας σας. Αφιερώστε λίγο χρόνο για να κοιτάξετε τη ζωγραφιά του, να τη θαυμάσετε κι ίσως και να συζητήσετε με το παιδί σας γύρω από αυτή, αν το επιθυμεί.

Σίγουρα θέλετε να είστε εσείς αυτός/ή που θα του δώσετε την ενθάρρυνση που χρειάζεται για να συνεχίσει!

Δείτε το παρακάτω animation μικρού μήκους με την ιστορία της μικρής Alice και θα καταλάβετε τι εννοούμε…

πηγή: akappatou.gr

Δημοσιεύθηκε στην τεχνολογία,Ανάπτυξη παιδιών,Υγεία

Αρνητικές επιπτώσεις από την πολύωρη έκθεση σε οθόνες σε παιδιά σχολικής ηλικίας

Είναι σίγουρο ότι η έκθεση σε οθόνες, παιχνίδια, εναλλαγές καταστάσεων στα κινητά, ταινίες, παιδικά  δημιουργεί έναν άλλο παιδικό εγκέφαλο σιγά σιγά, σε σύγκριση με 30 χρόνια πριν. Αυτό είναι εν μέρει αναπόφευκτο, όπως ήταν αναπόφευκτο να έχουμε διαφορετικό εγκέφαλο εμείς του ’80 που βλέπαμε τηλεόραση και βιντεοκασέτες σε σύγκριση με τους προπαππούδες μας που κοιμόντουσαν με τις κότες γιατί δεν υπήρχε ούτε φως ούτε ερέθισμα.
Το θέμα δεν είναι αν αλλάζουν, γιατί αλλάζουν, αλλά πως αλλάζουν τα παιδιά, σε ποια κατεύθυνση, έτσι ώστε να τα βοηθήσουμε σε περιοχές  νοητικές και συναισθηματικές που ατονούν και χάνουν.
Πολύ συνοπτικά λοιπόν, όλη αυτή η τεχνολογία γύρω τους αυξάνει κάποιες νοητικές ικανότητες:
όπως τη γρήγορη λήψη αποφάσεων,
το σκανάρισμα ανάμεσα σε πολλά ερεθίσματα,
την χωροταξική ικανότητα,
τα αντανακλαστικά τους.
Από την άλλη:
ρηχαίνει την σκέψη τους,
το μυαλό τους απομακρύνεται από τις δύσκολες επίπονες προσπάθειες,
από τις βαθιές συλλογιστικές,
από τον κόπο να διαβάσεις έως τέλους ένα χοντρό βιβλίο.
Όσο περνάει ο καιρός τα παιδιά θα δυσκολεύονται να έχουν την ικανότητα να σταματούν τον χρόνο, για να κοιτάξουν επί ώρα ένα σύννεφο ή να παρατηρήσουν το ηλιοβασίλεμα.
Οι οθόνες τα κάνουν να πεινούν για συνεχή βομβαρδισμό ερεθισμάτων, που βέβαια υπό προϋποθέσεις μπορεί να τα πηγαίνει σε κόσμους που δεν είχαμε ιδέα εμείς ως παιδιά, να ανοίγει ορίζοντες, αλλά από την άλλη μεριά να τα δυσκολεύει σε τομείς όπως η βαθιά κατανόηση συναισθημάτων και η έκφραση πρωτότυπης σκέψης
Πηγή: techtimes.com
Δημοσιεύθηκε στην ψυχολογία,Ανάπτυξη παιδιών

Τι σημαίνει «αγαπώ το παιδί μου»;

Σήμερα σας παραθέτω ένα πολύ χρήσιμο άρθρο του π. Ιωάννη Καλογερόπουλου για την αγάπη των γονιών προς τα παιδιά τους. Είναι πραγματικά μία προσέγγιση που έχει ως στόχο μας προβληματίσει για την πραγματική αγάπη χωρίς προσωπεία και προσωπικές επιδιώξεις…. Είναι μακροσκελές αλλά πιστέψτε με αξίζει να το διαβάσετε όλο!!
Για όσους έχουν παιδιά,
για όσους δεν έχουν ακόμα παιδιά
και για όσους νιώθουν τα άλλα παιδιά ως δικά τους…
Λέμε όλοι, και έχουμε δίκιο, και σίγουρα το πιστεύουμε, ότι αγαπούμε τα παιδιά μας. Φυσικά, αυτό είναι αλήθεια. Από την άλλη, την ίδια στιγμή που το λέμε αυτό, παραδεχόμαστε όλοι και το ομολογούμε με διαφόρους τρόπους, είτε στο εαυτό μας, είτε σε φιλικές μας συζητήσεις, είτε στη εξομολόγηση, ότι κάνουμε και σφάλματα. Εννοείται ότι αυτό με όλους μας συμβαίνει. Δεν υπάρχει γονιός που να μην κάνει σφάλματα, και ούτε θα υπάρξει ποτέ. Πώς είναι δυνατόν αυτά τα δύο να συνυπάρχουν, δηλ. και να αγαπώ τα παιδιά μου και να κάνω σφάλματα; Ίσως δεν τα αγαπούμε πάντοτε με το σωστό τρόπο. Πρέπει να μάθουμε τον κατάλληλο τρόπο.
Ο άνθρωπος είναι ένα πλάσμα που ποθεί την τελειότητα και ταυτόχρονα είναι βουτηγμένος μέσα στην ατέλεια. Και παλεύει με αυτά τα δύο διαρκώς. Οι μαθητές του Χριστού μας προσεύχονταν, ήταν πιστοί. Ταυτόχρονα όμως, ζητούσαν από τον διδάσκαλο να τους διδάξει, πώς να προσεύχονται την ίδια στιγμή που προσεύχονταν! Ένοιωθαν ότι κάτι καλύτερο μπορούσε να γίνει. στη προσευχή. Έτσι, θα προσπαθήσουμε και εμείς τώρα να δούμε τι σημαίνει αγαπώ το παιδί μου. Τι σημαίνει η αγάπη, ποιο είναι το πραγματικό της νόημα, και πότε είναι σωστή. Έχω καταγράψει μερικά χαρακτηριστικά που έχει η σωστή αγάπη προς τα παιδιά μας, και δεν σημαίνει ότι αυτά που έχω είναι τα πάντα.
Πρώτον, αγαπώ το παιδί μου όπως είναι και όχι όπως θα ήθελα να είναι. Εάν αγαπώ το παιδί μου όπως θα ήθελα να είναι , αυτό σημαίνει ότι αγαπώ τις προσδοκίες και τους οραματισμούς μου. Άρα, αγαπώ τον εαυτό μου , σε τελευταία ανάλυση. Αυτό πρέπει είναι ένα σταθερό χαρακτηριστικό κάθε αγάπης, της σωστής αγάπης, σε όλες τις σχέσεις. Το ίδιο συμβαίνει και στο ζευγάρι . Όλοι κάνουμε όνειρα πριν γνωρίσουμε τον άνθρωπο που θα παντρευτούμε, τον φανταζόμαστε. Όμως ,έρχεται η στιγμή που πρέπει να τον αγαπήσουμε όπως είναι. Αλλά το πώς είναι! Το καταλαβαίνουμε σιγά- σιγά, όχι από την αρχή. Σε μεγάλο βαθμό βέβαια , μετά το γάμο. Αυτό όμως είναι η πραγματική αγάπη, δηλαδή η αληθινή αγάπη που έχει βάθος, που έχει αντίκρισμα, που έχει νόημα είναι όταν αγαπούμε τον άλλον για αυτό πού είναι. Όχι όπως θα θέλαμε να είναι. Και είναι η αγάπη που πατάει στη γη και δεν πετάει στα σύννεφα. Αυτό τώρα στη σχέση γονέων – παιδιών δεν είναι και τόσο εύκολο. Γιατί όμως; Γιατί όλοι μας όσο είμαστε νέοι και δεν έχουμε καν δεσμό, φανταζόμαστε κάποια πράγματα για τα παιδιά μας. Όλοι έχουμε ονειροπολήσει, πως θα είναι η οικογένειά μας στο μέλλον. Και βέβαια έχουμε ονειροπολήσει και για τα παιδιά μας. Την ιστορία με την κουκουβάγια και την πέρδικα ασφαλώς την ξέρετε. Τα παιδιά μας θα είναι τα πιο όμορφα, τα πιο έξυπνα και τα πιο πειθαρχημένα, θα τρώνε το φαγητό τους, θα φέρνουν καλούς βαθμούς. Έτσι δεν τα φανταζόμαστε; Ακόμα και όταν είναι μέσα στη κοιλιά ,έτσι τα φανταζόμαστε. Έρχεται όμως η στιγμή ,που έρχεται ένα συγκεκριμένο παιδί, το οποίο έχει μερικά μόνο, από αυτά που είχαμε ονειρευτεί. Όχι όλα! Αλλά μερικά . Ευτυχώς που δεν τα έχει όλα. Αλίμονο, αν ο Θεός μάς έδινε τα τέλεια παιδιά. Πρώτα από όλα δεν θα μαζευόταν ο εγωισμός μας με τίποτα πλέον. Δεν θα είχαμε αφορμή για ταπείνωση καμία. Αλλά ίσως να ήταν πρόβλημα και για τα παιδιά μας τα ίδια, να ανταποκρίνονται ακριβώς στις προσδοκίες των γονέων. Δεν θα τους έκανε καλό . Έρχεται και το συγκεκριμένο παιδί, το οποίο δεν είναι και στη φυσιογνωμία όπως ακριβώς το περιμέναμε. Άσε που μπορεί να μοιάζει στον πεθερό ή στην πεθερά. Δεν είναι και τόσο ήσυχο την νύχτα, κλαίει και μάς ξυπνάει. Ή σε μεγαλύτερη ηλικία που παίζει με άλλα παιδάκια, δεν είναι και τόσο ήσυχο στο παιχνίδι, τσακώνεται με τα άλλα παιδιά ή τα πειράζει κιόλας, αρκετές φορές. Όταν δε , αρχίσει το σχολείο, δεν ακούγονται και πάρα πολλά μπράβο κι έτσι, αρχίζει να πληγώνεται ο γονέας, να τραυματίζεται η εικόνα που είχε πλάσει για το παιδί του. Τραυματίζεται δηλαδή η εικόνα που είχαμε πλάσει μέσα μας για μας, όχι για το παιδί μας. Επομένως, αγαπώ το παιδί μου όπως ακριβώς είναι και όχι όπως θα ήθελα να είναι, αποτελεί μια άσκηση, όχι απλώς αγάπης, αλλά ταπείνωσης. Είναι μια άσκηση θα λέγαμε ευχαριστίας, για να το πούμε με εκκλησιαστικούς όρους. Δηλ. προσπαθώ να γίνω ευχαριστιακός άνθρωπος, να ευχαριστώ το Θεό, για αυτή τη δωρεά του συγκεκριμένου παιδιού που βρίσκεται στη ζωή μου. Και για να μη παίζω θέατρο με το Θεό, και να το εννοώ ότι Τον ευχαριστώ, πρέπει να στέκομαι περισσότερο στα προτερήματα και στα χαρίσματα του παιδιού μου, κι όχι τόσο στα αρνητικά σημεία του χαρακτήρα του. Δεν λέω να είμαστε στα σύννεφα και να νομίζουμε ότι το παιδί μας έχει προτερήματα, που δεν έχει. Δεν εννοώ αυτό. Εννοώ, οι αφορμές που μας δίνει χαρά το παιδί μας, να είναι περισσότερες, από τις αφορμές που μας αγχώνει, ή μας εκνευρίζει. Τότε, θα είμαι γνήσιος προς το Θεό και θα τον ευχαριστώ πραγματικά, και θα αποδέχομαι το παιδί μου όπως αληθινά είναι. Το δύσκολο, μερικές φορές, είναι αυτό, να βρούμε πράγματα, για τα οποία να ευχαριστούμε το Θεό για τα παιδιά μας.
Δεύτερον, αγαπώ το παιδί μου, σημαίνει τού το δείχνω με τα λόγια, με τη καρδιά μου, με την παρουσία μου και με τη ψυχή μου, κι όχι με παροχές. Δεν είναι δηλαδή απόδειξη, ότι αγαπώ το παιδί μου, με το να του κάνω όλα τα χατίρια, το να αγοράζω ό,τι ζητήσει και ό,τι δεν ζητήσει . Αυτό δεν σημαίνει ,ότι θα φτάσουμε και στο άλλο άκρο, ότι θα γίνουμε τσιγκούνηδες και ότι τα παιδιά μας θα παρακαλούν κι εμείς δεν θα τους παίρνουμε. Σημασία έχει, να βρούμε το μέτρο. Και το μέτρο θα το βρούμε πιο εύκολα, αν δεν προσπαθούμε με τις παροχές να σβήσουμε ενοχές, για να κάνω και λίγη ομοιοκαταληξία. Πολύ συχνά οι υπερβολικές παροχές κρύβουν ενοχές, διότι δεν είμαστε αρκετά κοντά με τα παιδιά μας, λείπουμε αρκετά, ή και τα έχουμε αδικήσει σε κάτι. Άλλες φορές, οι υπερβολικές παροχές κρύβουν την δυσκολία μας ή την απροθυμία μας να είμαστε μαζί τους, με ζωντανή παρουσία και ψυχική επαφή. Με άλλα λόγια ,δεν μας λείπει ο χρόνος τόσο, όσο μας λείπει η διάθεση να καθίσουμε μαζί τους, να παίξουμε, να διαβάσουμε, να γελάσουμε, να αστειευτούμε, να συζητήσουμε για οτιδήποτε, να κάνουμε ψυχική επαφή δηλαδή. Το κενό αυτό,προσπαθούμε να αναπληρώσουμε με χατήρια. «Μήπως όμως ,αυτό δεν λέγεται δωροδοκία;» αναρωτιέται ο π. Βασίλειος Θερμός στο βιβλίο του «Η χαρά της ζωής και της δημιουργίας.» Η ψυχική επαφή δεν είναι καμιά ιδιαίτερη τέχνη ή επιστήμη. Ψυχική επαφή μπορεί να επιτευχθεί, αν πάρουμε το παιδί μας και πάμε να ψωνίσουμε στο σούπερ -μάρκετ και συζητάμε χαλαρά. Με αυτό τον τρόπο,το παιδί μας θα νοιώσει οτι είναι σημαντικό για μας. Για να γίνει αυτό όμως ,δηλαδή ,το ότι αγαπώ το παιδί μου να το δείχνω με λόγια και με τη καρδιά μου, όπως αντιλαμβάνεστε, θα πρέπει να υπάρχει το προηγούμενο. Δηλαδή, όταν πράγματι αγαπώ το παιδί μου όπως είναι, τότε θα του το δείξω με λόγια και με τη φυσική μου παρουσία και βέβαια, δεν θα τού το δείξω με παροχές.
Τρίτον. Αγαπώ το παιδί μου ,σημαίνει ότι δεν κάνω εγώ αυτά που μπορεί να κάνει το παιδί μου. Όπως και ο Θεός κάνει το ίδιο. Μερικές φορές, οι άνθρωποι δυσκολευόμαστε να καταλάβουμε, γιατί έρχονται ορισμένα γεγονότα στη ζωή μας δύσκολα, άσχημα ή οδυνηρά, και λίγο ή πολύ παραπονιόμαστε στο Θεό. Αυτό ,που αποδεικνύεται στη πορεία των πραγμάτων, είναι, ότι ο Θεός επιτρέπει κάποια γεγονότα να συμβούν, γιατί κάτι ζητάει από εμάς. Κι αυτό το κάτι είναι αυτό, το οποίο πρέπει να κάνουμε εμείς οι ίδιοι. Μια αλλαγή δική μας ,προσωπική, που πρέπει να την κάνουμε εμείς και χρειάζεται να καταβάλλουμε το δικό μας κόπο. Με αυτό τον τρόπο, ο Θεός αποδεικνύει, ότι μας τιμάει και αναγνωρίζει ότι έχουμε περισσότερες δυνατότητες, και θέλει βέβαια να ανεβούμε ένα επίπεδο παραπάνω. Δεν μας δίνει έτοιμο φαγητό . το ίδιο βέβαια ακολουθεί και ο δάσκαλος για το μαθητή του. Δεν του κάνει αυτά, που μπορεί να κάνει ο ίδιος . Τον επαινεί, τον βοηθάει, τον καθοδηγεί, αλλά για να αναπτύξει τις δικές του δυνατότητες. Του βάζει εργασίες , τον εξετάζει, τον βαθμολογεί, τον κρίνει. Το ίδιο λοιπόν και στη σχέση γονέα -παιδιού . Δεν θα κάνουμε εμείς τα μαθήματα του παιδιού μας, γιατί έτσι θα έχει το παιδί μας ένα δάσκαλο στο σχολείο κι άλλον ένα στο σπίτι, και βέβαια ένα γονιό λιγότερο. Συνεπώς, ό,τι κάνει το παιδί μας, θα μάθει στη ζωή του να το κάνει μόνο με βοήθεια. Δεν θα ταΐζουμε το παιδί μας σε ηλικία που μπορεί να φάει μόνο του, δεν θα το ντύνουμε σε ηλικία που μπορεί να κουμπωθεί μόνο του. Και να μας το ζητάει κιόλας (άσε με να το κάνω εγώ!), δεν θα τού αρνιόμαστε όταν θέλει να μας βοηθήσει σε κάποια δουλειά, μέσα η έξω από το σπίτι, με την δικαιολογία ,δεν ξέρεις, είσαι μικρός ή μικρή, θα τα χαλάσεις ή θα τα κάνεις χάλια… Ή θα τα λερώσεις, που λέει η μαμά συνήθως. Βέβαια θα το κάνει , θα τα λερώσει και θα τα μαζέψουμε μαζί μετά. Έχει πολλή σημασία να νοιώσει το παιδί μας πως μας βοηθάει, πως είναι δημιουργικό, και πως βοήθησε τη μαμά του ή τον μπαμπά του σε κάτι απλό ή κάτι πιο σύνθετο. Αυτό του δίνει πολύ μεγάλη χαρά. Μπορείτε να βρείτε πολλά παραδείγματα σε διάφορες ηλικίες, σε παιδιά γυμνασίου και λυκείου, σε ενήλικα παιδιά, μέχρι και παντρεμένα παιδιά *. Δηλαδή παντρεύονται τα παιδιά μας και τα υποτιμούμε ακόμη. Μερικές φορές τα βλέπουμε σαν μικρά παιδιά, ότι δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα μόνα τους στο σπίτι, στην δική τους οικογένεια, και έτσι παρεμβαίνουμε Ή μας ζητάνε ένα πράγμα, και εμείς κάνουμε τριπλάσια από αυτό που μας ζητήθηκε τουλάχιστον !Πολύ περισσότερα, από αυτό που χρειάζεται. Όχι. Θα κάνουμε ό,τι μας ζητάνε. Αν θέλουν κάτι περαιτέρω, θα μας το ζητήσουν, και τότε θα το κάνουμε. Αλλιώς, αν δεν υπάρχουν σαφή όρια, γίνεται μεγάλο μπέρδεμα, κι αυτό ευθύνεται για πολλές συγκρούσεις με γονείς και με παππούδες ακόμα . Αυτό είναι πραγματική αγάπη προς το παιδί μας. Μπορεί να φαίνεται σκληρή, μερικές φορές, αυτή η αγάπη. Εμείς οι Έλληνες, που είμαστε συναισθηματικός λαός, νομίζουμε ότι η αγάπη είναι μια στρόφιγγα, που είναι συνεχώς ανοιχτή και τρέχει ασταμάτητα, να δίνεις δηλ. τα πάντα, ενώ μερικά από αυτά που δίνεις, μπορεί να κάνουν και κακό, όταν το παιδί δεν τα χρειάζεται, και το εμποδίζουν βέβαια να ωριμάσει. Αν έχετε προσέξει κάθε αλλαγή φάσης στη ζωή του ανθρώπου, χαρακτηρίζεται από μια απώλεια. Χάνουμε κάτι, για να βρούμε κάτι άλλο. Βρίσκεται το παιδί εννέα μήνες στη ησυχία της κοιλιάς και στη προστασία της μήτρας και βγαίνει από εκεί. Την χάνει αυτή τη προστασία, αλλά για να βγει στο κόσμο. Είναι βρέφος και βρίσκεται στη αγκαλιά μας. Κάποτε όμως χάνει και την αγκαλιά μας, γιατί πρέπει να περπατήσει. Δεν μπορούμε να το κρατάμε στην αγκαλιά μας συνέχεια. Είναι νήπιο στο σπίτι, μαζί με τους γονείς. Κάποτε θα φύγει από το σπίτι για να πάει στον παιδικό σταθμό ή το σχολείο. Πρέπει να χάσει κάτι, για να βρει κάτι άλλο. Θα χάσει κάποτε την ανεμελιά,για να μπει στην εφηβεία. Θα έρθει η ώρα να φύγει πια από το σπίτι, για να πάει να σπουδάσει ή να κάνει την δική του οικογένεια. Κάθε πρόοδος δηλαδή, κάθε ανέβασμα στη ζωή είναι μια απώλεια, για να βρεις κάτι καλύτερο. Αυτό ακριβώς δείχνει, ότι χρειαζόμαστε αγάπη, η οποία όμως να ωριμάζει, έστω κι αν μερικές φορές μας δυσαρεστεί.
Τέταρτον. Αγαπώ το παιδί μου σημαίνει, ότι δεν του ζητώ να πραγματοποιήσει αυτά που δεν μπόρεσα εγώ να πραγματοποιήσω. Επειδή εγώ δεν σπούδασα, εσύ πρέπει να μπεις στο πανεπιστήμιο, και μάλιστα σε συγκεκριμένες σχολές, αυτό είναι πια κλασικό παράδειγμα (δικηγόροι, γιατροί, επιχειρηματίες κ.λ.π.). Όπως, υπάρχουν φορές, που κάποιοι γονείς είναι πολύ αυστηροί, όταν τα παιδιά τους δεν τα πηγαίνουν καλά στο σχολείο, και τα μαλώνουν, και χρησιμοποιούν ακόμη και σωματική βία. Είναι παρατηρημένο, ότι μερικές φορές αυτό συμβαίνει διότι, δεν τα πήγαν οι ίδιοι καλά στο σχολείο και το παιδί τους τούς θυμίζει τον κακό τους εαυτό. Μισούσαν αυτή την πλευρά του εαυτού τους και την πληρώνει το παιδί. Το παιδί όμως είναι ένας άλλος άνθρωπος. Ξεκίνησε μια καινούρια ζωή, την δική του ζωή. Δεν ζητώ από το παιδί μου να πραγματοποιήσει αυτό που δεν έκανα εγώ, γιατί το παιδί μου είναι ένας διαφορετικός άνθρωπος. Αναγνωρίζω ότι δεν είναι δική μου προέκταση! Έτσι, μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε καλύτερα αυτό, που έχουμε ακούσει πολλές φορές, ότι τα παιδιά μας δεν είναι δικά μας . Δεν είναι ιδιοκτησία μας. Μπορεί να πήραν τα μισά γονίδιά τους από τον έναν και τα μισά από τον άλλον γονιό, αλλά από εκεί και πέρα είναι μια νέα,αυτόνομη ύπαρξη, που ο Θεός μάς χάρισε για να αναθρέψουμε, με τον καλύτερο τρόπο.
Πέμπτον. Αγαπώ το παιδί μου, σημαίνει φροντίζω πάρα πολύ το γάμο μου, τη συζυγία μου. Όχι το αντίθετο, που συνήθως συμβαίνει, να την παραμελώ . Υπάρχουν γονείς, που λένε με καμάρι , και περιμένουν να τούς επαινέσεις «από τότε που παντρευτήκαμε και κάναμε παιδιά δεν έχουμε βγει ποτέ οι δυο μας !» Έχουμε την τάση, στις μεσογειακές χώρες , που είναι παιδοκεντρικές, να γινόμαστε σύζυγοι, για να γίνουμε γονείς. Σαν να κάνουμε ένα προσωρινό πέρασμα από τη συζυγία, για να φτάσουμε στο πραγματικό μας σκοπό- θέλω , που είναι ,να γίνουμε γονείς. Αυτό είναι άσχημο και άδικο, διότι τα παιδιά τα οφείλουμε στη συζυγία. Δεν μπορούμε να παραμελούμε τη ρίζα που είναι ο γάμος μας, εξ αιτίας του οποίου έχουμε το καρπό, που είναι τα παιδιά μας. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, έχουμε πολλές δυσκολίες, και βέβαια το πληρώνουν αυτό, τα ίδια τα παιδιά, διότι δημιουργούνται προσκολλήσεις των γονέων προς τα παιδιά τους (πατέρα με κόρη, η μάνας και γιου, τα γνωστά λεγόμενα τρίγωνα) με αποτέλεσμα να υποφέρουμε από το άγχος που γεννά η προσκόλληση αυτή. Αγαπάμε τα παιδιά μας, όταν φροντίζουμε τη σχέση μας μέσα στο γάμο, και για έναν άλλο λόγο Γιατί, τούς δίνουμε πρότυπα σχέσης, πρότυπο γάμου, που θα χρειαστούν ,όταν κάνουν την δική τους οικογένεια. Θα ήθελα αυτόν τον πέμπτο παράγοντα, δηλαδή αγαπώ το παιδί μου σημαίνει φροντίζω το γάμο μου, να το δούμε λίγο πιο αναλυτικά. Μου κάνει μεγάλη εντύπωση το ότι όταν ο Χριστός , δωδεκαετής, πήγε στα Ιεροσόλυμα, και τον έχασε η Παναγία με τον Ιωσήφ, και τον έψαχναν ώρες και μέρες, τον βρήκαν εν μέσω των διδασκάλων στο Ναό να τους διδάσκει. Έχετε προσέξει, τι του είπε ταραγμένη και ανήσυχη η Παναγία; «Παιδί μου, ο πατέρας σου και εγώ με πόνο ψυχής σε αναζητούσαμε!» «Ο πατέρας σου και εγώ», που δεν ήταν και πατέρας Του! Κι όμως, η Παναγιά δίνει στον δίκαιο Ιωσήφ την θέση που του αρμόζει! Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να προσθέσω και κάτι άλλο. Μπορεί να λειτουργήσει σαν παγίδα, για την γυναίκα, το γεγονός ότι μόλις γίνει μητέρα, ξεχνάει ότι είναι σύζυγος. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τους άνδρες. Αλλά, στις γυναίκες,λόγω της ύπαρξης στον ψυχισμό τους, του λεγόμενου μητρικού φίλτρου,το φαινόμενο αυτό είναι εντονότερο. Η συζυγία εγκαταλείπεται υπέρ της τεκνογονίας. Μα, η νέα ιδιότητα, ότι έγινε μητέρα προέρχεται από την πρώτη, ότι έγινε σύζυγος. Στη συζυγία της, στο σύντροφό της οφείλει τα παιδιά της. Επομένως, τα νέα καθήκοντα, σε καμία περίπτωση δεν σημαίνουν παραμέληση του πρώτου ρόλου. Γιατί τότε, έρχονται τα πράγματα ανάποδα και είναι σαν να λέμε με πολύ απλά λόγια «χρειαζόμουν έναν άνθρωπο να κάνω παιδιά , και αφού τα απέκτησα ,μπορώ να τον κάνω στην άκρη. Επαναλαμβάνω το ίδιο κάνουν και οι άνδρες στις γυναίκες πολλές φορές, σε σημείο, που συχνά αναρωτιέται κανείς, μήπως ο γάμος, σε μερικούς ανθρώπους, λειτουργεί ως πρόσχημα, για να γίνουν γονείς. Ξεχνούν οι άνθρωποι, ότι ξεκινούν οι δυο τους, ως σύζυγοι, και θα απομείνουν πάλι μόνοι τους. Αυτός δεν είναι ο προορισμός μας; Την συζυγία πρέπει συνεχώς να την καλλιεργούμε, εκεί πάνω πρέπει να δουλεύουμε με όλη την δύναμη της ψυχής μας ,για να βαθύνουμε τη σχέση της αγάπης. Και όταν η συζυγία λειτουργεί καλά, θα χρειαστεί πολύ λιγότερα λόγια να πούμε προς τα παιδιά, γιατί τα παιδιά θα έχουν λάβει τα μηνύματα, που θα είναι περιττό να διατυπώσουμε με λόγια. Ένα καλό τεστ, για να δούμε πόσο έχουμε εγκαταλείψει και εμείς τη συζυγία μας είναι ένα πολύ απλό και πρόχειρο παράδειγμα: φέρτε στο νου σας, πώς υποδεχθήκαμε ή πώς υποδεχόμαστε ακόμα τα παιδιά μας, όταν έρχονται από το σχολείο, και πώς υποδεχόμαστε τον/την σύντροφό μας, όταν έρχεται από τη δουλειά. Ή, όταν έχει γενέθλια το παιδί μας, πώς τού φερόμαστε! Τι δώρο του κάνουμε! Αν περάσει, δε στο πανεπιστήμιο οι ευχές είναι τίποτα, το παιδί χρειάζεται αμάξι! Ενώ όταν έχουμε επέτειο γάμου; Τι κάνουμε; Στην αρχή το θυμόμαστε και μάλιστα το δώρο είναι απαραίτητο! Μετά από κάποια χρόνια, κατά κανόνα, το ξεχνάμε, για να καταλήξει το βράδυ σε ένα ωραίο τσακωμό, που δεν το θυμηθήκαμε, ή σε ένα πικρόχολο παράπονο. Για σκεφτείτε τα!.. Θα ήθελα ακόμα, να εξετάσουμε την ψυχική αντοχή της γυναίκας μόνο σε ένα συγκεκριμένο θέμα, ελλείψει χρόνου: στο γεγονός ότι ,έχοντας την συναίσθηση της ευθύνης ως μητέρας, επωμίζεται κυρίως αυτή το βάρος της ανατροφής των παιδιών. Πολλές φορές, ή μάλλον κατά κανόνα, η γυναίκα θα ξυπνήσει τη νύχτα και θα ασχοληθεί με το μωρό, και πολλές φορές, γινόμαστε γελοίοι εμείς οι άντρες που λέμε το πρωί «Ά, ωραία κοιμήθηκε απόψε το μωρό», για να πάρουμε την απάντηση από τη γυναίκα «εσύ κοιμήθηκες ωραία, όχι το μωρό» Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να επισημάνω την προσοχή των γυναικών σε κάτι που συμβαίνει πάρα πολύ μέσα στις οικογένειες (και πολύ περισσότερο, μέσα στις λεγόμενες χριστιανικές οικογένειες). Η πολύ καλή πρόθεση της γυναίκας να αναλάβει εξ ολοκλήρου την ευθύνη της ανατροφής των παιδιών, την οδηγεί στο άλλο άκρο. Του να μονοπωλήσει αυτή τα παιδιά. Ή, με άλλα λόγια, όσο και να ακούγονται σκληρά, να αφαιρέσει τα παιδιά από τον πατέρα. Η αφαίρεση των παιδιών από το πατέρα δεν γίνεται απότομα , και καμιά φορά δεν το καταλαβαίνει ούτε η ίδια, ότι το κάνει. Αποτέλεσμα του γεγονότος είναι να χαθεί η ισορροπία. Η ισορροπία όμως εδώ, για να είμαστε δίκαιοι, δεν χάνεται μόνο από την γυναίκα. Χάνεται επίσης και από τους άνδρες , οι οποίοι, πάρα πολλές φορές ,αδιαφορούμε για το ρόλο μας. Δεν θέλουμε να ασχοληθούμε με τα παιδιά μας! Σπάνιο είναι όμως, η γυναίκα να αντιληφθεί ότι πρέπει να βάλει και τον άνδρα της εξίσου στην ανατροφή των παιδιών (όχι με την μορφή του τιμωρού, προκειμένου ο πατέρας να κρατήσει τον κακό ρόλο, και εκείνη να είναι καλή με τα παιδιά, όχι με αυτή την έννοια !) Αλλά, να τού επιτρέψει να είναι κοντά στα παιδιά, και να έχει γνώμη. Ένας ανεπαρκής η κακός πατέρας, είναι προτιμότερος από έναν ανύπαρκτο πατέρα, αυτό ,ας το θυμόμαστε.
Έκτο και τελευταίο: αγαπώ το παιδί μου σημαίνει ότι προσπαθώ να ζω τον αληθινό Θεό και να τον μεταδώσω στα παιδιά μου. Τα προηγούμενα θα μπορούσαν να ισχύουν και για μη πιστούς γονείς , τους εκτός εκκλησίας. Εμείς, που έχουμε αυτή την δωρεά της πίστης και της συμμετοχής στην εκκλησία , αισθανόμαστε αυτονόητο, ότι αυτό που ζούμε το χαιρόμαστε και χρειάζεται να το μεταδώσουμε. Αλλά για να το μεταδώσουμε ,πρέπει να το ζούμε. Αυτή είναι η σειρά. Είναι παρατηρημένο , ότι δεν μπορούμε να πείσουμε κάποιον, για κάτι που δεν το έχουμε πιστέψει οι ίδιοι μέσα μας. Ένα παραπάνω, δεν μπορούμε να πείσουμε το παιδί μας να εφαρμόσει κάτι, αν εμείς δε το έχουμε εφαρμόσει. Τι θα γίνει τότε; Θα μου πείτε «δεν θα λέμε στα παιδιά μας τίποτε;», αφού υστερούμε σε τόσα θέματα πνευματικά. Θα λέμε βέβαια, συμπληρώνοντας όμως και την αυτοκριτική μας «εμείς δεν τα έχουμε καταφέρει καλά στο θέμα αυτό, αλλά ξέρεις, ο Χριστός στο ευαγγέλιο μάς έχει δείξει αυτό το δρόμο. Αγωνιζόμαστε και εμείς, δεν τα καταφέρνουμε πολύ καλά, αλλά πιστεύουμε ότι αυτό είναι αλήθεια. Όσο περισσότερο ζούμε την χριστιανική πίστη, τόσο λιγότερα λόγια θα χρειάζονται να πούμε για το Θεό. Ειδικά, όταν αισθανόμαστε, ότι «τα λόγια μας πάνε στον αέρα», είναι οι περιπτώσεις, που εμείς έχουμε ένα κενό μέσα μας, στο θέμα της πίστης. Δεν λειτουργεί ζωντανά , δεν υπάρχει αρκετή πίστη, αρκετή αγάπη προς το Θεό. Αν το παιδί έχει παραστάσεις από τους γονείς του, ότι αγαπούν τη λατρεία της Εκκλησίας, ότι συμμετέχουν στα μυστήρια, ότι προσεύχονται, ότι μελετούν βιβλία, αλλά παρ’ όλα αυτά δεν αλλάζουν σαν άνθρωποι, το παιδί οδηγείται στο αντίθετο αποτέλεσμα, σε απαξίωση της πίστης. Η προσπάθεια για την βίωση της αλήθειας του ευαγγελίου στην καθημερινή πρακτική της ζωής της οικογένειας, αποτελεί πρόκριμα για τα παιδιά. Οι έφηβοι τα καταγράφουν όλα, μας πληροφορούν οι ειδικοί. Αλλά δεν αφήνουν να φανεί, ότι τα κατάλαβαν. Εκπλήσσεσαι λοιπόν, όταν αργότερα, μετά από χρόνια, συζητάς με έναν νέο, και σου λέει ότι εκείνο, το είχε προσέξει. Το κράτησε μέσα του όπως και όλα τα καλά που έχει πάρει από τους γονείς του.
Αγαπητοί μου γονείς, προσπάθησα να σας δώσω κάποια στοιχεία υγιούς και σωστής αγάπης προς τα παιδιά μας. Είναι σίγουρο, δεν τα γνωρίζουμε όλα, δεν τα ξέρουμε όλα. Συνεπώς, χρειαζόμαστε οδοδείκτες, ώστε να κατευθύνουμε τους κόπους μας προς τον ορθό προσανατολισμό.
Δημοσιεύθηκε στην Λογοτεχνία,Σκέψεις

Μην πεις στα παιδιά σου πως η ζωή είναι εύκολη….

Μην τα καταδικάσεις τάζοντάς τους μια ζωή με καλοπέραση και ανέσεις.
Μάθε τα να παλεύουνε. Μάθε τα να αγωνίζονται.

Μάθε τα να πέφτουνε, μα να μην τα παρατάνε.

Μάθε τα να κρατάνε την ελπίδα τους ζωντανή, ακόμα και όταν όλα γύρω μοιάζουν σκοτεινά.

Μάθε τα να πολεμούν, ακόμα και αν έχουν μείνει μόνα.

Μάθε τα πως η ζωή είναι ένας ατελείωτος αγώνας.

Κάνε το από τώρα.
Κάνε το, γιατί έρχεται βαρύς χειμώνας.

Ελευθεριάδης Γ. Ελευθέριος