Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Απορρόφηση του ήχου 

Όταν τα ηχητικά κύματα συναντήσουν στην πορεία τους μια μαλακή ή πορώδη ή τραχιά επιφάνεια, τότε ένα πολύ μεγάλο μέρος τους απορροφάται από την επιφάνεια και ένα μικρό μέρος τους αλλάζει κατεύθυνση και ανακλάται. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται απορρόφηση του ήχου.

Παρουσίαση μαθήματος

Βίντεο με πείραμα απορρόφησης του ήχου

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Ανάκλαση του ήχου

Όταν τα ηχητικά κύματα συναντήσουν στην πορεία τους μια λεία και σκληρή επιφάνεια, αλλάζουν κατεύθυνση. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται ανάκλαση του ήχου.

Όσο πιο λεία και στιλπνή είναι η επιφάνεια, τόσο πιο έντονο είναι το φαινόμενο της ανάκλασης.

Στο φαινόμενο της ανάκλασης του ήχου οφείλονται η ηχώ και η αντήχηση.

Στην καθημερινότητα η ηχώ λέγεται και αντίλαλος.

Η ηχώ δημιουργείται, όταν μιλάμε ή φωνάζουμε, ενώ απέναντί μας βρίσκεται μια λεία και στιλπνή επιφάνεια, όπως για παράδειγμα μια βραχώδης πλαγιά. Στην ηχώ ακούμε τον ήχο που εκπέμπει η πηγή (π.χ. Ο φίλος μας που φωνάζει) και τον ανακλώμενο ήχο σαν δύο διαφορετικούς ήχους.

Για να αντιληφθούμε την ηχώ, πρέπει να απέχουμε τουλάχιστον 17 μέτρα από την επιφάνεια στην οποία ανακλάται ο ήχος. Αλλιώς,ο εγκέφαλός μας δεν μπορεί να διακρίνει τον ήχο της φωνής μας από τον ανακλώμενο ήχο.

Αυτό συμβαίνει γιατί ο ανθρώπινος εγκέφαλος για να μπορέσει να ξεχωρίσει τους διαφορετικούς ήχους πρέπει να μεσολαβήσει χρόνος τουλάχιστον ίσος με 1/10 του δευτερολέπτου. Σε 1/10 του δευτερολέπτου, ο ήχος διανύει στον αέρα απόσταση ίση με 34 μέτρα, δηλαδή 17 μέτρα ωσότου φτάσει στο εμπόδιο και άλλα τόσα για να γυρίσει. Αντίθετα όταν η απόσταση είναι μικρότερη των 17μ. τότε ο απευθείας ήχος συγχέεται με τον εξ ανακλάσεως με συνέπεια να λαμβάνεται αυτός ενισχυμένος οπότε και γίνεται λόγος για αντήχηση.

Παρουσίαση μαθήματος

Ο παρακάτω ιστότοπος περιέχει πόρους εκμάθησης για τη σχολική επιστήμη, συμπεριλαμβανομένων ακουστικών επιδείξεων, αναθεωρητικού υλικού για τη φυσική Α-επίπεδο, βίντεο υψηλής ταχύτητας και κινούμενων εικόνων σχετικά με τον ήχο.

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Διάδοση του ήχου  

Ο ήχος παράγεται όταν μια ηχητική πηγή ταλαντώνεται, δηλαδή κάνει παλμικές κινήσεις.

Οι παλμικές κινήσεις αναγκάζουν τα κοντινά μόρια του αέρα να κάνουν και αυτά παλμικές κινήσεις, δημιουργώντας πυκνώματα και αραιώματα. Τα πυκνώματα και τα αραιώματα διαδίδονται στον αέρα προς όλες τις κατευθύνσεις (αν δε συναντήσουν εμπόδια) και δημιουργούν ηχητικά κύματα.

Το μεγάφωνο είναι η ηχητική πηγή που ταλαντώνεται

Τα ηχητικά κύματα μεταφέρουν ενέργεια.

Ο ήχος διαδίδεται στα στερεά, στα υγρά και στα αέρια.

Δε διαδίδεται στο κενό.

Η ταχύτητα διάδοσης των ηχητικών κυμάτων εξαρτάται από την ελαστικότητα και τη πυκνότητα του μέσου στο οποίο διαδίδονται.
Γι' αυτό και η ταχύτητα διάδοσης του ήχου είναι μεγαλύτερη στα στερεά από ότι στα υγρά ενώ στα αέρια είναι μικρότερη σε σχέση με τα υγρά.

Παρουσίαση μαθήματος

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Πώς παράγεται ο ήχος   

Ήχο στην καθημερινή μας ζωή ονομάζουμε ό,τι αντιλαμβανόμαστε με την αίσθηση της ακοής.

Ήχος παράγεται όταν μια ηχητική πηγή (σώμα που παράγει ήχο) πάλλεται, δηλαδή ταλαντώνεται.

Παρουσίαση μαθήματος

Η παραγωγή του ήχου οφείλεται στην παλμική κίνηση, στην ταλάντωση κάποιου υλικού σώματος που ονομάζουμε ηχητική πηγή. Κατά την παραγωγή του ήχου, τα μόρια της ηχητικής πηγής εξαναγκασμένα από κάποια αιτία, όπως για παράδειγμα ένα χτύπημα, ταλαντώνονται όλα μαζί.   

Βίντεο με τα πειράματα του σχολικού βιβλίου

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Απορρόφηση του φωτός 

Το φως είναι ενέργεια. Κατά τη διέλευσή του από ένα ημιδιάφανο σώμα, κατά την ανάκλαση ή τη διάχυση, κυρίως όμως κατά την απορρόφησή του από κάποιο σώμα προκαλεί αύξηση της ενέργειας του σώματος. Κυρίως προκαλεί αύξηση της θερμικής ενέργειας, καθώς τα μόρια του σώματος αναγκάζονται να κινηθούν πιο γρήγορα. Την αύξηση της θερμικής ενέργειας την καταλαβαίνουμε από την αύξηση της θερμοκρασίας. Ο βαθμός απορρόφησης της φωτεινής ενέργειας εξαρτάται από το είδος και το χρώμα του υλικού σώματος.

Παρουσίαση μαθήματος

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Φως και σκιές  

Σκιά γενικά ονομάζεται περιοχή του χώρου πίσω από ένα εμπόδιο (αδιαφανές) που διακόπτει την πορεία του φωτός. Συνήθως διακρίνονται δύο είδη σκιάς: η κύρια σκιά και η παρασκιά και πάντα σε αντίθετη διεύθυνση εμποδίου – φωτεινής πηγής. Και οι δύο δημιουργούνται από την ευθύγραμμη διάδοση του φωτός μέσα σ΄ ένα ισότροπο μέσο. Δείτε εδώ μία παρουσίαση με φως και σκιές.

Παρουσίαση μαθήματος

Το μέγεθος, σε έκταση της σκιάς ή της παρασκιάς εξαρτάται από το μέγεθος της φωτεινής πηγής και την απόστασή της από το εμπόδιο σώμα. Όσο μικρότερη είναι η πηγή φωτισμού προς το εμπόδιο, τόσο μεγαλύτερη είναι η σκιά αποκλειόμενης σχεδόν της ύπαρξης παρασκιάς. Αντίθετα όσο μεγαλύτερη είναι η πηγή ως προς το μέγεθος του εμποδίου, τόσο μικρότερη είναι η σκιά και βεβαίως μεγαλύτερη, σε εξάπλωση, η παρασκιά.

Δείτε παρακάτω ένα φωτογραφικό άλμπουμ για το χρόνο στο οποίο περιεχόνται και τα ηλιακά ρολόγια που στηρίζονται στην αλλαγή θέσης της σκιάς για τον υπολογισμό του χρόνου.

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Διαφανή, ημιδιαφανή και αδιαφανή σώματα

Κάποια αντικείμενα μπορεί να τα διαπεράσει το φως. Τα αντικείμενα αυτά τα ονομάζουμε διαφανή. Κάποια άλλα αφήνουν μέρος μόνο του φωτός να τα διαπεράσει και μάλιστα το διασκορπίζουν με αποτέλεσμα τα φωτεινά αντικείμενα που βρίσκονται πίσω τους να μας φαίνονται θολά. Τα αντικείμενα αυτά ονομάζονται ημιδιαφανή.

Photo by Quang Nguyen Vinh on Pexels.com

Υπάρχουν, τέλος, και κάποια αντικείμενα που το φως δεν μπορεί να τα διαπεράσει. Τα σώματα αυτά ονομάζονται αδιαφανή. Πίσω από τα αδιαφανή σώματα σχηματίζεται σκιά.

Παρουσίαση μαθήματος

Εκπαιδευτικά βίντεο με πειράματα

Στο πείραμα θα ανακαλύψετε τι συμβαίνει όταν δυο διαφανή υλικά έχουν 
τον ίδιο δείκτη διάθλασης
Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Διάδοση του φωτός 

O Ήλιος είναι η σημαντικότερη πηγή φωτός για τη Γη. Χωρίς το φως του δε θα υπήρχε ζωή στον πλανήτη μας. Δεν είναι, λοιπόν, τυχαίο ότι ο Ήλιος λατρεύτηκε σαν θεός από όλους σχεδόν τους λαούς. Σύμφωνα με ένα μύθο ο Ήλιος είχε φτερά και ταξίδευε στον ουρανό από την ανατολή προς τη δύση πάνω σε ένα άρμα από φωτιά. Ο χιτώνας του ήταν από φως και στο χέρι του κρατούσε ένα τόξο. Με αυτό έριχνε τα βέλη του, που δεν ήταν άλλα από τις ηλιαχτίδες. Σήμερα δεν πιστεύουμε πια σε μύθους.  Με τη βοήθεια της επιστήμης έχουμε εξηγήσει πολλά φαινόμενα που έχουν σχέση με το φως.

Παρουσίαση μαθήματος

Διάχυση του φωτός προς όλες τις κατευθύνσεις

Ευθύγραμμη διάδοση του φωτός

Πείραμα για την Ευθύγραμμη διάδοση του φωτός από τον φοιτητή του ΠΤΔΕ
του Παν. Αθηνών Γιάννο Ερωτόκριτου στο πλαίσιο του μαθήματος Εκπαιδευτικές Τεχνολογίες.

Φύση και διάδοση του φωτός

Albert Einstein & ταχύτητα του φωτός

Τίποτε δεν μπορεί να κινηθεί πιο γρήγορα από το φως!

Γερμανός φυσικός Albert Einstein

Το βασικό αυτό νόμο της φυσικής διατύπωσε πρώτος ο Γερμανός φυσικός Albert Einstein. Η ταχύτητα με την οποία κινείται το φως είναι τόσο μεγάλη, που δυσκολευόμαστε να την αντιληφθούμε. Το φως διανύει σε ένα δευτερόλεπτο 300.000 χιλιόμετρα!

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Σύνδεση σε σειρά και παράλληλη σύνδεση

Οι ηλεκτρικές συσκευές μπορούν να συνδέονται σε ένα κύκλωμα σε σειρά  ή παράλληλα.

Α) Σύνδεση σε σειρά

Στη σύνδεση σε σειρά οι ηλεκτρικές συσκευές συνδέονται η μία μετά την άλλη.

Αν αποσυνδέσουμε μία συσκευή, η ροή του ηλεκτρικού ρεύματος διακόπτεται και οι υπόλοιπες συσκευές σταματούν να λειτουργούν.

Β) Παράλληλη σύνδεση

Πηγή: users.sch.gr/raul2

Για όσους θέλουν «κάτι» παραπάνω!

Κατασκευή κυκλωμάτων – προσομοίωση

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Ο διακόπτης

Οι διακόπτες είναι απαραίτητο στοιχείο κάθε ηλεκτρικού κυκλώματος. Τους παρατηρούμε παντού γύρω μας, σε όλες τις ηλεκτρικές συσκευές και σε κάθε ηλεκτρικό κύκλωμα. Με τη χρήση του διακόπτη μπορούμε εύκολα να ανοίγουμε και να κλείνουμε το ηλεκτρικό κύκλωμα, να διακόπτουμε δηλαδή για όσο διάστημα επιθυμούμε τη ροή του ηλεκτρικού ρεύματος.

Δείτε τη  ροή του ηλεκτρικού ρεύματος σε ένα κύκλωμα και πώς αυτή σταματά με τη χρήση ενός διακόπτη:

Το πείραμά μας με τον διακόπτη-συνδετήρα στην τάξη

Κλειστός διακόπτης: Το λαμπάκι ανάβει
Ανοιχτός διακόπτης: Το λαμπάκι δεν εναι αναμμένο

Παρουσίαση μαθήματος

Είδη διακοπτών

Ένα μικρό μπέρδεμα

Στην καθημερινή μας ζωή, όταν σβήνουμε το φως, λέμε συχνά «κλείνω το διακόπτη». Αντίστοιχα, όταν θέλουμε να έχουμε φως σε ένα σκοτεινό χώρο, λέμε «ανοίγω το διακόπτη». Τώρα πια ξέρεις ότι οι εκφράσεις αυτές δεν είναι σωστές. Όταν λέμε «κλείνω το διακόπτη», ανοίγουμε το κύκλωμα, αντίθετα, όταν λέμε «ανοίγω το διακόπτη», κλείνουμε το κύκλωμα που μεταφέρει ενέργεια στη λάμπα. Κάθε φορά, λοιπόν, που θα χρησιμοποιείς τους διακόπτες στο σπίτι, θα σκέφτεσαι αυτή τη μικρή αναποδιά και θα… χαμογελάς!