Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Επανάληψη στην ενότητα «Ήχος»

Συνοπτικά η θεωρία της ενότητας

Quiz για να δούμε τι θυμόμαστε!

Photo by icon0.com on Pexels.com
Δημοσιεύθηκε στην φυσική,Υγεία

Ηχορρύπανση- Ηχοπροστασία  

Πηγή: Greek Infographics

Παρουσίαση μαθήματος

Δημοσιεύθηκε στην φυσική,Υγεία

Άνθρωπος και ήχος-Το αφτί μας  

Πώς αντιλαμβανόμαστε τους ήχους;

Η ακοή μαζί με την όραση είναι οι σπουδαιότερες αισθήσεις μας (οι άλλες είναι η αφή, η γεύση και η όσφρηση). Το όργανο της ακοής είναι το αυτί μας. Όσοι άνθρωποι έχουν προβλήματα ακοής, τα ξεπερνούν σε μεγάλο βαθμό χρησιμοποιώντας ειδικά ακουστικά.

Πώς λειτουργεί το αυτί

Το πτερύγιο του αυτιού μας, με το σχήμα που έχει, συγκεντρώνει τους ήχους (τα ηχητικά κύματα) από το περιβάλλον και μέσω ενός σωλήνα που ξεκινά από την εξωτερική πλευρά του αυτιού μας, του έξω ακουστικού πόρου, τους στέλνει προς το τύμπανο.

Παρουσίαση μαθήματος

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Απορρόφηση του ήχου 

Όταν τα ηχητικά κύματα συναντήσουν στην πορεία τους μια μαλακή ή πορώδη ή τραχιά επιφάνεια, τότε ένα πολύ μεγάλο μέρος τους απορροφάται από την επιφάνεια και ένα μικρό μέρος τους αλλάζει κατεύθυνση και ανακλάται. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται απορρόφηση του ήχου.

Παρουσίαση μαθήματος

Βίντεο με πείραμα απορρόφησης του ήχου

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Ανάκλαση του ήχου

Όταν τα ηχητικά κύματα συναντήσουν στην πορεία τους μια λεία και σκληρή επιφάνεια, αλλάζουν κατεύθυνση. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται ανάκλαση του ήχου.

Όσο πιο λεία και στιλπνή είναι η επιφάνεια, τόσο πιο έντονο είναι το φαινόμενο της ανάκλασης.

Στο φαινόμενο της ανάκλασης του ήχου οφείλονται η ηχώ και η αντήχηση.

Στην καθημερινότητα η ηχώ λέγεται και αντίλαλος.

Η ηχώ δημιουργείται, όταν μιλάμε ή φωνάζουμε, ενώ απέναντί μας βρίσκεται μια λεία και στιλπνή επιφάνεια, όπως για παράδειγμα μια βραχώδης πλαγιά. Στην ηχώ ακούμε τον ήχο που εκπέμπει η πηγή (π.χ. Ο φίλος μας που φωνάζει) και τον ανακλώμενο ήχο σαν δύο διαφορετικούς ήχους.

Για να αντιληφθούμε την ηχώ, πρέπει να απέχουμε τουλάχιστον 17 μέτρα από την επιφάνεια στην οποία ανακλάται ο ήχος. Αλλιώς,ο εγκέφαλός μας δεν μπορεί να διακρίνει τον ήχο της φωνής μας από τον ανακλώμενο ήχο.

Αυτό συμβαίνει γιατί ο ανθρώπινος εγκέφαλος για να μπορέσει να ξεχωρίσει τους διαφορετικούς ήχους πρέπει να μεσολαβήσει χρόνος τουλάχιστον ίσος με 1/10 του δευτερολέπτου. Σε 1/10 του δευτερολέπτου, ο ήχος διανύει στον αέρα απόσταση ίση με 34 μέτρα, δηλαδή 17 μέτρα ωσότου φτάσει στο εμπόδιο και άλλα τόσα για να γυρίσει. Αντίθετα όταν η απόσταση είναι μικρότερη των 17μ. τότε ο απευθείας ήχος συγχέεται με τον εξ ανακλάσεως με συνέπεια να λαμβάνεται αυτός ενισχυμένος οπότε και γίνεται λόγος για αντήχηση.

Παρουσίαση μαθήματος

Ο παρακάτω ιστότοπος περιέχει πόρους εκμάθησης για τη σχολική επιστήμη, συμπεριλαμβανομένων ακουστικών επιδείξεων, αναθεωρητικού υλικού για τη φυσική Α-επίπεδο, βίντεο υψηλής ταχύτητας και κινούμενων εικόνων σχετικά με τον ήχο.

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Διάδοση του ήχου  

Ο ήχος παράγεται όταν μια ηχητική πηγή ταλαντώνεται, δηλαδή κάνει παλμικές κινήσεις.

Οι παλμικές κινήσεις αναγκάζουν τα κοντινά μόρια του αέρα να κάνουν και αυτά παλμικές κινήσεις, δημιουργώντας πυκνώματα και αραιώματα. Τα πυκνώματα και τα αραιώματα διαδίδονται στον αέρα προς όλες τις κατευθύνσεις (αν δε συναντήσουν εμπόδια) και δημιουργούν ηχητικά κύματα.

Το μεγάφωνο είναι η ηχητική πηγή που ταλαντώνεται

Τα ηχητικά κύματα μεταφέρουν ενέργεια.

Ο ήχος διαδίδεται στα στερεά, στα υγρά και στα αέρια.

Δε διαδίδεται στο κενό.

Η ταχύτητα διάδοσης των ηχητικών κυμάτων εξαρτάται από την ελαστικότητα και τη πυκνότητα του μέσου στο οποίο διαδίδονται.
Γι' αυτό και η ταχύτητα διάδοσης του ήχου είναι μεγαλύτερη στα στερεά από ότι στα υγρά ενώ στα αέρια είναι μικρότερη σε σχέση με τα υγρά.

Παρουσίαση μαθήματος

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Πώς παράγεται ο ήχος   

Ήχο στην καθημερινή μας ζωή ονομάζουμε ό,τι αντιλαμβανόμαστε με την αίσθηση της ακοής.

Ήχος παράγεται όταν μια ηχητική πηγή (σώμα που παράγει ήχο) πάλλεται, δηλαδή ταλαντώνεται.

Παρουσίαση μαθήματος

Η παραγωγή του ήχου οφείλεται στην παλμική κίνηση, στην ταλάντωση κάποιου υλικού σώματος που ονομάζουμε ηχητική πηγή. Κατά την παραγωγή του ήχου, τα μόρια της ηχητικής πηγής εξαναγκασμένα από κάποια αιτία, όπως για παράδειγμα ένα χτύπημα, ταλαντώνονται όλα μαζί.   

Βίντεο με τα πειράματα του σχολικού βιβλίου

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Ανάκλαση και διάχυση του φωτός

Όταν μια δέσμη ακτίνων φωτός συναντήσει μία λεία και στιλπνή επιφάνεια, όπως είναι η επιφάνεια ενός καθρέφτη, αλλάζει πορεία, ανακλάται. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται κατοπτρική ανάκλαση.

Το μήλο το βλέπουμε κόκκινο, γιατί το χρώμα που ανακλάται είναι το κόκκινο.

Αν η επιφάνεια επάνω στην οποία πέφτουν οι ακτίνες είναι τραχιά και ανώμαλη, τότε οι ακτίνες ανακλώνται προς διαφορετικές κατευθύνσεις και διασκορπίζονται. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται διάχυση του φωτός.

Η διάχυση είναι σημαντική καθώς είναι η αιτία που φωτιζόμαστε. Αν δεν υπήρχε η διάχυση, θα βλέπαμε μόνο τα σώματα εκείνα στα οποία το φως θα έπεφτε απευθείας από τη φωτεινή πηγή. Όλα τα άλλα σώματα δε θα τα βλέπαμε. Έτσι, ακόμα κι αν έχει συννεφιά, ή βρισκόμαστε σε ένα δωμάτιο όπου δεν μπαίνουν οι ακτίνες του ήλιου, εμείς χάρη στην διάχυση βλέπουμε κανονικά γύρω μας.

antigonilamprou.wordpress.com
  • Όσο πιο τραχιά είναι η επιφάνεια, τόσο πιο έντονο είναι το φαινόμενο της διάχυσης.
  • Οι περισσότερες επιφάνειες δεν είναι λείες, ακόμα κι αν αυτό δεν φαίνεται με γυμνό μάτι. Έτσι, στα περισσότερα σώματα το φως διαχέεται.

Παρουσίαση μαθήματος

Εικόνες με ανάκλαση φωτός

ΟΥΡΑΝΙΟ ΤΟΞΟ

Photo by James Wheeler on Pexels.com

Το ουράνιο τόξο είναι ένα καθαρά οπτικό φαινόμενο.  Δημιουργείται, όταν το φως του ηλίου, απλώνεται πάνω σε σταγονίδια νερού, τα οποία αιωρούνται ακόμα στον ουρανό. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει να έχουμε βροχή αλλά και ήλιο! Ένα φαινόμενο, που σίγουρα δεν το βλέπουμε κάθε μέρα!

Πώς δημιουργείται το ουράνιο τόξο;
Επειδή τα σταγονίδια του νερού είναι στρόγγυλα, όταν πέφτει το φώς του ηλίου επάνω τους, αυτά διαθλούν τις ακτίνες του και δημιουργούν το ουράνιο τόξο, όπως δηλαδή το φως διαθλάται μέσα από ένα πρίσμα! 

Αυτή η διάθλαση του φωτός συμβαίνει σε εκατομμύρια σταγονίδια νερού. Βέβαια, όπως είναι γνωστό σε όλους μας, οι ακτίνες του ηλίου δεν είναι λευκές!Αποτελούνται από επτά χρώματα! Το κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο, μπλε, λουλακί και βιολετί! 

Έτσι λοιπόν το ουράνιο τόξο γίνεται ορατό, αποκαλύπτοντας τα πανέμορφα χρώματα των ακτινών του ηλίου, κατά τη διάθλαση μέσα από εκατομμύρια σταγονίτσες, που προαναφέραμε! 

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Απορρόφηση του φωτός 

Το φως είναι ενέργεια. Κατά τη διέλευσή του από ένα ημιδιάφανο σώμα, κατά την ανάκλαση ή τη διάχυση, κυρίως όμως κατά την απορρόφησή του από κάποιο σώμα προκαλεί αύξηση της ενέργειας του σώματος. Κυρίως προκαλεί αύξηση της θερμικής ενέργειας, καθώς τα μόρια του σώματος αναγκάζονται να κινηθούν πιο γρήγορα. Την αύξηση της θερμικής ενέργειας την καταλαβαίνουμε από την αύξηση της θερμοκρασίας. Ο βαθμός απορρόφησης της φωτεινής ενέργειας εξαρτάται από το είδος και το χρώμα του υλικού σώματος.

Παρουσίαση μαθήματος

Δημοσιεύθηκε στην φυσική

Φως και σκιές  

Σκιά γενικά ονομάζεται περιοχή του χώρου πίσω από ένα εμπόδιο (αδιαφανές) που διακόπτει την πορεία του φωτός. Συνήθως διακρίνονται δύο είδη σκιάς: η κύρια σκιά και η παρασκιά και πάντα σε αντίθετη διεύθυνση εμποδίου – φωτεινής πηγής. Και οι δύο δημιουργούνται από την ευθύγραμμη διάδοση του φωτός μέσα σ΄ ένα ισότροπο μέσο. Δείτε εδώ μία παρουσίαση με φως και σκιές.

Παρουσίαση μαθήματος

Το μέγεθος, σε έκταση της σκιάς ή της παρασκιάς εξαρτάται από το μέγεθος της φωτεινής πηγής και την απόστασή της από το εμπόδιο σώμα. Όσο μικρότερη είναι η πηγή φωτισμού προς το εμπόδιο, τόσο μεγαλύτερη είναι η σκιά αποκλειόμενης σχεδόν της ύπαρξης παρασκιάς. Αντίθετα όσο μεγαλύτερη είναι η πηγή ως προς το μέγεθος του εμποδίου, τόσο μικρότερη είναι η σκιά και βεβαίως μεγαλύτερη, σε εξάπλωση, η παρασκιά.

Δείτε παρακάτω ένα φωτογραφικό άλμπουμ για το χρόνο στο οποίο περιεχόνται και τα ηλιακά ρολόγια που στηρίζονται στην αλλαγή θέσης της σκιάς για τον υπολογισμό του χρόνου.